IP adresi gizleme, sitelerin gördüğü adresi araya giren başka bir düğümün adresiyle değiştirmek demektir; üç yaygın yol proxy, VPN ve Tor'dur. Üçü de adresinizi değiştirir, ama aradaki işletmeciyi, şifrelemeyi ve hızı farklı kurar.
Adres değişse de siteye giriş yaptığınız hesap, tarayıcının bıraktığı çerezler ve tarayıcı parmak izi sizi tanımaya devam edebilir. Bu sayfa önce adresin ne gösterdiğini, sonra her yöntemin sınırını anlatıyor.
IP adresi neyi gösterir
Wikipedia'ya göre IP adresi iki iş görür: ağ arayüzünü tanımlar ve konumu adreslemeyi sağlar. Yani paketlerin size ulaşabilmesi için gereken adrestir; kimliğinizi değil, bağlantınızın ağdaki yerini gösterir.
İki adres ayrılmalıdır. Yerel adres, Wikipedia'nın deyişiyle özel ağlar için ayrılmış ve küresel olarak benzersiz olmayan bir adrestir; telefonunuzun Wi-Fi ayarlarında gördüğünüz budur. Sitelerin gördüğü ise dış adrestir: ağ adresi çeviren cihaz birçok cihazı tek bir genel adresin arkasına toplar ve cihazlar bu genel adresi paylaşıyormuş gibi görünür.
Dış adresi internet servis sağlayıcınız verir. Wikipedia, ev ağlarına genellikle değişen (dinamik) bir genel adres atandığını, sabit adresin ise kalıcı yapılandırma anlamına geldiğini yazıyor. Bu yüzden "IP adresim ne" sorusunun yanıtı Wi-Fi'da modemin, mobil veride operatörün tarafındaki adrestir.
Gizlemenin üç yolu
Üç yöntem de trafiği başka bir düğümden geçirir; farkı bu düğümü kimin işlettiği ve yolun korunup korunmadığıdır.
Proxy
Wikipedia, vekil sunucuyu istemci ile kaynak arasındaki aracı olarak tanımlıyor; hedef sunucu istekleri vekilden aldığı için son kullanıcının adresini almaz. Aynı kaynak, bazı vekillerin X-Forwarded-For gibi başlıklarla istemci adresini ele verebileceğini de yazıyor. Vekil işletmecisi şifrelenmemiş içeriği, gönderilen parolalar ve çerezler dahil, yakalayabilir.
VPN
EFF'nin rehberine göre VPN giden trafiğinizi internet servis sağlayıcınızdan ve yerel ağ sahibinden gizler, ama trafik VPN sağlayıcısına görünür kalır. Siteler sizin konumunuz yerine VPN sunucusunun konumunu görür. Güven yükü bu yüzden işletmeciye geçer; sağlayıcının kayıt tutmadığı iddiası EFF'ye göre davranışın garantisi değildir.
Tor
Wikipedia'ya göre Tor, trafiği şifreleme katmanlarını iç içe geçirerek üç röle üzerinden geçirir ve gönüllülerin işlettiği yedi binden fazla röleye dayanır. Çıkış rölesi ile hedef sunucu arasındaki trafiği Tor şifrelemez; HTTPS ya da SSH gibi ek katman yoksa çıkış rölesi içeriği yakalayıp değiştirebilir. Wikipedia ağın düşük gecikmeli olduğunu söylüyor ama bazı sitelerin Tor kullanıcılarını kısıtladığını da belirtiyor.
Her yöntemin sınırı
Karşılaştırmanın özü şu: sitenin gördüğü adres değişir, aradaki düğümün gördükleri değişmez. Proxy'de vekil işletmecisi, VPN'de sağlayıcı, Tor'da çıkış rölesi içeriği görebilecek konumdadır.
Bu yüzden seçerken şunlara bakın: aradaki düğümü kim işletiyor, trafik uçtan uca şifreli mi, ve yavaşlama kabul edilebilir mi. Bu üç soru, yöntemin adından daha çok şey söyler.
Adres gizlendikten sonra da görünenler
EFF'ye göre VPN anonimlik aracı değildir: GPS, çerezler, izleme pikselleri ve parmak izi yoluyla şirketler sizi izlemeye devam edebilir. Bir hesaba giriş yaptığınız anda adres hangisi olursa olsun site sizin kim olduğunuzu bilir.
Parmak izi çerezsiz çalışır. EFF'nin Cover Your Tracks sayfası, tarayıcının yazı tipleri, dil ayarları ve eklentileri gibi özelliklerinin birleşiminin benzersizse izleyicinin sizi çerez olmadan da tanıyabileceğini, çerezleri silmenin bunu engellemediğini anlatıyor. Wikipedia'nın vekil maddesi de aynı örüntüyü gösteriyor: önceki bir ziyaretten kalan çerez, sonradan yüksek anonimlikli bir vekille girseniz bile sitenin sizi hatırlamasına yol açabilir.
"Konumumu nasıl değiştiririm" sorusunda da ayrım var: bu yöntemler sitenin gördüğü ağ adresini değiştirir; telefondaki GPS konumunu değiştirmez.
Telegram botuyla VLESS anahtarı almak
Adresi VPN yoluyla değiştirmek istiyorsanız adımlar şunlar.
- Telegram botunu açın (@freevpnturkey_bot): kişisel VLESS anahtarınızı ve beş gün ücretsiz kullanımı alın.
- Anahtarı Hiddify ya da v2rayNG gibi ücretsiz bir VLESS istemcisine ekleyin; Hiddify kurulumu sayfasında adımlar var.
- Bağlanın ve dış adresinizin değiştiğini bir adres sorgulama sayfasından kontrol edin. Kavramın kendisi için VPN nedir sayfasına bakabilirsiniz.
Sayfanın sınırları
Anahtar her tarifede aynı anda en fazla 5 cihazda çalışır; sitede kayıt yok, kendi uygulamamız da yok. FreeVPN Turkey VPN sunduğu için bu karşılaştırmada çıkar sahibidir; bu yüzden hiçbir yöntemi sıralamadık, yalnızca kimin neyi görebildiğini yazdık. Sayfa, FreeVPN Turkey tarafından yapay zekâ desteğiyle, adı geçen kaynaklardan ve hizmetin kendi ayarlarından hazırlandı.